De 5 karakterstructuren
De vijf karakterstructuren is een Bio-energetische benaderingswijze die gebaseerd is op de karakterologie van Wilhelm Reich. Hij borduurde verder op de typologie van Freud.
Deze ontwikkelde een typologie die bestond uit een aantal ziektebeelden uit de leer van de Psycho-analyse. Reich toonde aan dat een karakter niet alleen psychisch is, maar eveneens van lichamelijke aard.
Reich ontwikkelde het idee dat het menselijke karakter een pantser is dat dient ter bescherming tegen de natuurlijke stroom van gevoelens en lichamelijke ervaringen. Voordat we de panseringen los kunnen laten moeten we ze benaderen met respect en aanvaarding, vooral voor alles wat zich daarachter verborgen houdt.Je moet innerlijk bereid zijn alle gekwetstheid, pijn, woede en verdriet, maar ook hartstocht, liefde en al wat er achter vandaan kan komen te koesteren. Je moet ruimte vrijmaken, zodat alles wat al jaren achter de pantsering verborgen ligt geleidelijk naar de oppervlakte te laten komen. Het is de bedoeling dat deze verdrongen energie zich kan uiten en kan integreren.
De 5 structuren
In navolging van de Bio-energetica worden vijf karakterstructuren onderscheiden, in volgorde van de kinderfasen van hun ontstaan:
- De schizoïde karakterstructuur: de afstandelijke en de fijngevoelige creatieveling
- De orale karakterstructuur: de arme hulpeloze ik en de verzorger
- De masochistische karakterstructuur: de arme sterke ik en de vriendelijke verdrager
- De rigide karakterstructuur: de ondervrager en de overwinnaar op alle fronten
- De psychopathische karakterstructuur: de wantrouwige en charismatische leider
De karakterstructuren stammen af van de klassieke psychoanalyse. Vandaar de zware terminologie. Ze wijzen niet op gestoord gedrag. Bij de meeste mensen zijn elementen van verschillende structuren aanwezig. Maar als een element dominant wordt kan het mis gaan. Bij de meeste mensen nemen de karakterstructuren gelukkig niet dergelijke dramatische proporties aan. De karakterstructuur is dus een term die gebruikt wordt om bepaalde fysieke en psychologische menstypen te beschrijven. Mensen met gelijksoortige jeugdervaringen en ouder/kindrelaties vertonen lichamelijke overeenkomsten en een gelijkend psychisch patroon. De misvorming (door overdrijving) kan pathologisch worden. Veel van je huidige (on)hebbelijkheden hebben hun oorsprong in je karakterstructuur. Een karakterstructuur vormt altijd een tweede natuur en is dus niet gelijk aan wie je echt bent. De bio-energetica is een instrument om meer van je eigen gedragingen en dat van je naasten te gaan begrijpen. Daardoor krijg je meer inzicht en een sleutel om je eigen karakterstructuur te transformeren.
Oefeningen voor verschillende karakterstructuren
De oefeningen zijn gebaseerd op danstherapie sessies. In de danstherapie treedt de lichamelijke activiteit dans op de voorgrond. Tegelijkertijd wordt er ook gewerkt aan het afstemmen van gevoel, denken en handelen. Basisvertrouwen en levensvreugde worden vaak ondermijnd door negatieve ervaringen. Het doel van danstherapie is meer rust, levensvertrouwen en levensblijheid ontwikkelen. Het uitgangspunt is dat ieder mens een gave kern heeft. Door diverse invloeden van buiten, wordt daarvan afgeweken met als gevolg dat positieve en negatieve gevoelens worden verdrongen
Vanuit mijn ervaring op het gebied van dans ben ik gaan kijken in hoeverre ik dit kan combineren met oefeningen vanuit de bio-energetica voor karakterstructuren.
Een tekening maken, gronden, ademen en verschillende bewegingsoefeningen op muziek kunnen een bijdrage zijn tot bewustwording. Bij de verschillende karakterstructuren, heb ik een passende lichamelijke (dans)oefening beschreven die bij de structuur past. Overigens zijn alle oefeningen goed voor elke karakterstructuur.
Het uitgangspunt is plezier met je lijf in de beweging!
